Nieuwsbrief april 2026
Reservaat voor de kwartelkoning langs de IJssel
Het schiereiland in de uiterwaarden van Schelle en Oldeneel is officieel ingericht als broedgebied voor de kwartelkoning. Bij Ruimte voor de Rivier was het gebied al aangewezen als biotoop voor deze zeldzame soort, maar in het beheer is het niet gelukt om het aantrekkelijk genoeg te maken voor broedende kwartelkoningen.
Rijkswaterstaat gaat nu investeren in verbetering van maaibeheer, zodat in het gebied in mei hoog kruidenrijk grasland staat. Het gaat om een natuurcompensatie voor verlies van biotoop voor de kwartelkoning door KRW-maatregelen langs de Nederrijn bij Wageningen.
Om mensen en vee uit het nieuwe kwartelkoningreservaart te weren is een hek geplaatst. Het gebied wordt in september gefaseerd gemaaid. Hiermee hoopt Rijkswaterstaat de kwartelkoning te verleiden tot broeden. Afgelopen seizoen streken er drie roepende kwartelkoningen neer vlakbij het nieuwe reservaat. Op de Schellerdijk was de crex-crex-roep te horen aan weerszijden, in het hoge gras van de Vitens-drinkwaterwinning en in de uiterwaarden.
Nieuwsbrief oktober 2025
De Ziener gered van de ondergang
Dankzij inzet van het Natuurplatform Zwolle is een oude markant schietwilg langs de IJssel bij Windesheim gered van de ondergang
De wilg met de naam De Ziener hoort bij de oudste en dikste schietwilgen van ons land. ’Toen ik bomenkenner Bert Maes afgelopen zomer mee nam naar deze boom, was hij diep onder de indruk’, vertelt Wim Eikelboom, lid van het Natuurplatform Zwolle. Hij nam het initiatief om de wilg aan te melden bij het landelijk register monumentale bomen van de Bomenstichting. Ook gaf hij in het tv-programma Binnenstebuiten aandacht aan deze boom.
Ondertussen leek het lot van de wilg bezegeld in de concept-plannen van waterschap Drents Overijssel Delta voor de werkzaamheden aan de IJsseldijk. Op meerdere plekken komen in de uiterwaarden gronddepots voor de afvoer van zand en de aanvoer van klei. Zo’n plek was ook ingetekend aan de Fabrieksweg bij Windesheim en daarom zou de dikke wilg moeten wijken.
In de ingediende zienswijze van Natuurplatform Zwolle is aandacht gevraagd voor het lot van de boom. Daarop heeft het waterschap besloten om het gronddepot te verplaatsen, zodat de monumentale wilg behouden kan blijven. Een mooi winstpunt.
Tegelijk zijn andere bezwaren van Natuurplatform naast zich neergelegd door waterschap Drents Overijsselse Delta. Bijvoorbeeld dat voor een aantal bijzondere bomen een kapvergunning is afgegeven, terwijl de intentie is om die bomen te behouden. Uit praktische overwegingen wil het waterschap toch een kapvergunning in de achterzak voor het geval het niet lukt om de bomen te sparen. Natuurplatform Zwolle vind dat juridisch niet in de haak.
Ook is bezwaar gemaakt tegen het verdwijnen van stroomdalplanten op een aantal dijkvakken. Hierover is het Natuurplatform nog in gesprek met het waterschap.
Nieuwsbrief mei 2025
Uiterwaarden Oldeneel aantrekkelijker voor vis en vogels
De uiterwaarden langs de IJssel bij Oldeneel in Zwolle-Zuid worden aantrekkelijker voor vis en vogels. Rijkswaterstaat gaat aan de slag om het natuurgebied natter te maken.
De Oldenelerwaarden zijn eigendom van Staatsbosbeheer en niet toegankelijk voor publiek. Vanaf het Beekmanpad op de dijk is het gebied te bekijken. Er leven bevers, zwarte sterns en soms klinkt er de roep van de kwartelkoning. Ook komt de otter hier voor langs de oevers van de IJssel. Rijkswaterstaat wil het gebied ecologische meerwaarde geven voor de Kaderrichtlijn Water (KRW). Daarom worden de poelen uitgebaggerd, de zomerdijk hersteld en een stuwtje aangebracht, zodat het water in de winter langer in het gebied kan blijven staan. Gehoopt wordt op paaiplekken van winde, zeelt en paling. En op de kwartelkoning en porseleinhoen.
Het gebied blijft na de KRW-ingrepen afgesloten voor publiek. Rijkswaterstaat gaat zelfs een extra afrastering aanbrengen rond de Oldenelerwaarden, met name om honden te weren.
Nieuwsbrief januari 2024
Natuurgeul door uiterwaarden toekomstige woonwijk Harculo
Door de uiterwaarden van de toekomstige woonwijk Harculo (op het terrein van de voormalige IJsselcentrale) wordt een natuurgeul aangelegd. De natuurgeul sluit de zuidelijk haveninham af van de IJssel.
Het graven van de bijna 900 meter lange geul door de uiterwaarden van Harculo is onderdeel van de zogeheten Kaderrichtlijn Water, dat zijn maatregelen die genomen worden om de ecologische waterkwaliteit in de IJssel te verbeteren.
Ter hoogte van Windesheim wordt ook een natuurgeul aangelegd die iets langer is: 1115 meter. Deze geul passeert met een duiker de Fabrieksweg naar een paar woningen in de uiterwaarden.
Het gaat om geulen die van begin tot eind zijn aangetakt aan de rivier, zodat het water altijd meestroomt. Zulke geulen worden gezien als kansrijke paaiplaatsen voor vissen. Natuurgeulen vergroten de variatie aan planten en dieren in het rivierengebied.
Woensdag 24 januari is er in SIO in Zwolle-Zuid een informatiebijeenkomst over deze plannen. Van 19.00-21.00 uur met vrije inloop.
Illustratie: schetsontwerp van de natuurgeul door de uiterwaarden van Windesheim en Harculo (Beeld: Arcadis/GROW)
Nieuwsbrief november 2023
Buurt adopteert dode Zwolse eik: Dood hout leeft
Aan de stadsrand in Zwolle-Zuid staat een dode eik van een kleine eeuw oud. Op initiatief van Wim Eikelboom zijn buurtbewoners een actie begonnen om de eik zo lang mogelijk te laten staan.
‘Deze staande dode eik is superwaardevol voor heel wat soorten insecten en vogels. Omdat dode bomen een gevaar vormen voor de veiligheid, worden ze meestal snel omgezaagd. Deze boom staat veilig in een weiland. Het is een mooie kans om deze buurteik te behouden, zodat we het verhaal kunnen vertellen over de betekenis van dood hout’, vertelt Wim Eikelboom.
De eigenaar wil graag de waarde van het haardhout vergoed krijge; dan mag de boom blijven staan. ‘Met een paar sympathisanten willen we dat geld bij elkaar brengen, zodat we de dode eik adopteren’, zegt Eikelboom. Wil je meedoen? Stuur een bericht naar info@wimeikelboom.nl
Nieuwsbrief oktober 2023
Dijkversterking met behoud oude bomen
Bij de versterking van de stadsdijken in Holtenbroek gebeurt iets bijzonders: oude bomen blijven behouden.
Dat is dankzij de inzet van natuur- en bomenliefhebbers in Zwolle die zich hard hebben gemaakt voor het voortbestaan van deze bomen.
Het is fijn om te zien dat de dijkversterking plaatsvindt met respect voor een aantal oude eikenbomen en een iep op leeftijd. Waterschap Drents Overijsselse Delta bouwt een boomvriendelijke damwand ter hoogte van wijkboerderij De Klooienberg. De waterkering voldoet dan aan de nieuwe normen van het landelijke hoogwaterbeschermigsprogramma.
De dijkversterking gaat op andere plekken helaas wel ten koste van bomen. Er worden 200 bomen omgezaagd en daarvoor plant het waterschap er 127 terug. Drie bomen zijn verplant. Het waterschap ziet liever geen bomen terug op de versterkte dijk. Want de vrees is dat boomwortels kunnen zorgen voor een instabiele waterkering. Zwolle Groenstad en het Zwols Natuurplatform zijn nauw betrokken bij de boomcompensatie voor de stadsdijken.
Bij de komende dijkvesterking lang de IJssel tussen Olst en Zwolle zijn ook weer bomen in het geding. Hierover is overleg gaande met Zwolle Groenstad en het waterschap.
Wim Eikelboom
19 oktober 2023
